Voorstel voor een richtlijn van de raad betreffende de uitvoering van het principe van gelijke behandeling

1 september 2010
Discriminatiegrond: Handicap
Bevoegdheidsniveau: Europese Unie

Onderwerp: Voorstel voor een richtlijn van de raad betreffende de uitvoering van het principe van gelijke behandeling m.b.t. goederen en diensten: harmonisatie van de principes en definities in het voorstel voor een richtlijn af te stemmen met het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.

Bestemmelingen: Raad van de Europese Unie

Vaststelling

Op 2 juli 2007 keurde de Europese Commissie een voorstel van richtlijn van de Raad goed, die tot doel had het wetgevend kader, in het leven geroepen door de richtlijnen 2000/78/EU et 2000/43/EU inzake de bewerkstelling van de gelijkheid van behandeling, aan te vullen. Deze tekst herneemt de motieven van richtlijn 2000/ 78/EU (te weten: godsdienst of overtuigingen, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid), en voorziet een verruimd toepassingsgebied waarin meer specifiek vervat zijn de sociale bescherming, hierin begrepen de sociale zekerheid en de gezondheidszorgen; de sociale voordelen; toegang tot goederen en diensten en levering van goederen en diensten ter beschikking van het publiek, hierin begrepen huisvesting en onderwijs.

Het Centrum stelt evenwel vast dat de voorgestelde tekst op bepaalde punten onvoldoende is en meer bepaald wat betreft de bescherming toegekend bij mogelijke verschillen in behandeling op grond van leeftijd of handicap:

a) Handicap :

  • Over het algemeen grijpt de tekst van het ontwerp van richtlijn weinig terug naar principes en definities zoals vermeld in het VN verdrag betreffende de mensenrechten van gehandicapte personen die alle leden van de EU ondertekend hebben.
  • Inzake de definitie van de discriminatie stelt het Centrum vast dat de voorgestelde tekst geen melding maakt van “discriminatie bij associatie”. Deze leemte leidt tot een onevenwicht inzake de graad van bescherming waarvan personen met een handicap kunnen genieten, meer bepaald in functie van het toepassingsgebied waarin ze zich bevinden: in of buiten de tewerkstelling.

Inderdaad, in de zaak Coleman heeft het Europese hof van Justitie besloten dat richtlijn  2000/78/EU inzake gelijke behandeling bij arbeid zich niet beperkte tot de bescherming van de gehandicapte personen, maar zich tevens uitbreidde tot niet gehandicapte personen die ongunstig behandeld werden omwille van hun associatie met een gehandicapte persoon.

  • wat betreft de verstrekking van financiële diensten,

(lopende rekeningen, spaarrekeningen, hypotheken, leningen, verzekeringen …), staat de voorgestelde richtlijn uitsluitend proportionele behandelingsverschillen toe op grond van handicap wanneer de evaluatie van het risico steunt op “actuariële gegevens of precieze pertinente statistieken”. Geen enkel systeem is voorzien om:

  • de betrouwbaarheid over de transparantie van de gebruikte gegevens te waarborgen
  • vast te stellen of de handicap al dan niet ‘doorslaggevende factor’ vormt in de evaluatie van het risico.

Die onvoldoende juiste of zelfs foute gegevens kunnen gebruikt worden om gehandicapte personen te discrimineren bij de levering van financiële diensten.

  • het Europese Parlement heeft reeds verschillende amendementen geformuleerd waardoor de draagwijdte van de verplichtingen vervat in artikel 4 inzake “anticipatieve maatregelen” die algemene toegankelijkheidsmaatregelen betreffen en de “ redelijke aanpassingen” die individuele maatregelen betreffen die tegemoet komen aan de specifieke behoeften van een gehandicapt persoon, verduidelijkt worden.

b) Leeftijd :

  • het ontwerp geeft de Lidstaten niet de mogelijkheid om verschillen in behandeling op grond van leeftijd te voorzien, behalve wanneer er sprake is van een objectieve en redelijke rechtvaardiging. Het interne recht voorziet in zijn administratieve- of wetsbepalingen reeds een aantal verschillen in behandeling op grond van leeftijd die op het ogenblik van de omzetting van de richtlijn op de helling zouden kunnen komen te staan.
  • het ontwerp roept ook vragen op betreffende de praktijken van bepaalde handelszaken waarbij verschillende tarieven worden toegepast in functie van de leeftijd ten einde beter te kunnen voldoen aan de specifieke behoeften van bepaalde groepen van personen.

  Aanbeveling

Het Centrum verheugt zich in het initiatief genomen door de Raad en moedigt het Europese Parlement  aan om het wetgevend kader ingesteld door de richtlijnen 2000/43/EU et 2000/78/EU snel aan te vullen.

Het stelt voor:

a) Wat de verschillen van behandeling betreft op grond van de handicap:

  • de principes en definities, vervat in het voorstel van richtlijn, te harmoniseren met de VN conventie van de mensenrechten van gehandicapte personen.
  • de definitie van discriminatie uit te breiden tot het begrip discriminatie bij associatie
  • de verplichting tot de verschaffing van redelijke aanpassingen uit te breiden tot personen die geassocieerd zijn met personen met een handicap
  • erover te waken dat de inzameling van gegevens betreffende een mogelijk toegenomen risico op grond van een handicap zou beheerd worden door een onafhankelijke en onpartijdige instelling en dit met de grootst mogelijke transparantie
  • Het Centrum pleit voor het aannemen van de amendementen geformuleerd door het parlement wat betreft het ontwerp van artikel 4 van de richtlijn betreffende de “anticipatieve maatregelen” en de “ redelijke aanpassingen”

b) Wat betreft de verschillen in behandeling op grond van leeftijd:  

  • Het Centrum pleit voor een meer precieze definiëring van de draagwijdte van het verbod van verschillen op grond van leeftijd mits de eventuele invoering van een niet exhaustieve lijst van toegestane verschillen in behandeling.

Stand van zaken:

  • Het Centrum neemt als deskundige deel aan de vergaderingen van de werkgroep  “Sociale aangelegenheden” in de schoot van de Raad van de EU.

  Referenties

  • Affaire C-303/06 Coleman Vs Attridge Law
  • Communication de la Commission sur la non-discrimination et l’égalité des chances (COM(2008)/420/3)
  • Prise de position du FEPH sur la proposition de directive du Conseil relative à la mise en oeuvre du principe de l’égalité de traitement entre les personnes sans distinction de religion ou de convictions, de handicap, d’âge ou d’orientation sexuelle. (Directive sur l’article 13) 26 septembre 2008
  • “AGE response to the Commission s proposal of 2 July 2008 for a Council Directive on implementing the principle of equal treatment between persons irrespective of religion or belief, disability, age or sexual orientation (COM(2008) 426 final)”, 23 septembre 2008
  • Projet de résolution législative du Parlement européen du 14 janvier 2009 sur la proposition de directive du conseil relative à la mise en oeuvre du principe de l’égalité de traitement entre les personnes sans distinction de religion ou de convictions, de handicap, d’âge ou d’orientation sexuelle ( COM ( 2008) 0426-C6-0291/2008-2008/0140(CNS))