Ga verder naar de inhoud

Europees onderzoek bevestigt conclusies van rapport van Unia, CTRG en FIRM over internering

07/08/2026
  • Nieuws
  • Handicap

Het Comité van Ministers van de Raad van Europa onderzocht tijdens zijn zitting in maart 2026 de situatie in België van mensen met mentale stoornissen die geïnterneerd zijn in de psychiatrische vleugels van gevangenissen. Hun conclusies sluiten aan bij het rapport van de Centrale toezichtsraad op het gevangeniswezen (CTRG), het Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de Rechten van de Mens (FIRM) en Unia dat in januari werd ingediend naar aanleiding van dit onderzoek.

Context

In 2024 uitte het Comité van Ministers zijn bezorgdheid over de situatie met betrekking tot de langdurige opsluiting van mensen met psychische stoornissen in psychiatrische vleugels van gevangenissen, zonder voldoende en passend therapeutisch toezicht.

Vervolgens nam het een tussentijdse resolutie aan waarin het zich ertoe verbond om het onderzoek naar de Belgische veroordelingen door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te hervatten tijdens zijn vergadering over mensenrechten in maart 2026.

Voorbereidend rapport van Unia, CTRG en FIRM (januari 2026)

Om een bijdrage te leveren aan dit onderzoek hebben het FIRM, de CTRG en Unia gezamenlijk een rapport ingediend dat bekend staat als Rule 9.2. Dit is een procedure die georganiseerd is binnen het Comité van Ministers en die onafhankelijke instellingen in staat stelt om objectieve opmerkingen in te dienen wanneer een lidstaat de arresten van het Europese Hof onvoldoende uitvoert.

In het verslag vermelden de 3 instellingen:

  • de aanhoudende ontoereikendheid van de door de autoriteiten genomen maatregelen
  • de vooruitgang die momenteel wordt geboekt of aangekondigd

Conclusies van het Comité van Ministers van de Raad van Europa (maart 2026)

Het Comité van Ministers van de Raad van Europa benadrukt dat het structurele probleem van de langdurige opsluiting van geïnterneerde personen in gevangenissen nog steeds niet is opgelost. Het spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het feit dat mensen met psychische stoornissen nog altijd worden vastgehouden in psychiatrische vleugels van gevangenissen zonder aangepaste zorg.

Het Comité roept de Belgische autoriteiten op om hun inspanningen aanzienlijk op te voeren. Daarbij vraagt het onder meer om sneller bijkomende plaatsen te creëren buiten de gevangenissen, het zorgaanbod voor geïnterneerde personen te versterken, de criteria voor internering aan te passen en de geestelijke gezondheidszorg in gevangenissen terug te dringen.

Het dossier zal opnieuw worden onderzocht tijdens een volgende mensenrechtenvergadering in 2027.

Nieuwe mededeling over geestelijke gezondheidszorg in gevangenissen (augustus 2026)

Op 7 augustus 2026 dienden we samen met de CTRG en het FIRM een nieuwe mededeling in bij het Comité van Ministers van de Raad van Europa over de uitvoering van het arrest Jeanty t. België. Dat arrest gaat onder meer over de behandeling van een persoon met psychische problemen die tijdens zijn detentie meermaals probeerde zichzelf van het leven te beroven.

De nieuwe mededeling stelt vast dat er nog altijd een structureel tekort aan psychiatrische zorg is voor mensen in detentie. De maatregelen die de overheid nam, bieden volgens de 3 instellingen nog altijd geen duurzame oplossing.

  • Handicap

Nieuwsbrief