Unia voor politie en justitie
Politie en justitie spelen een cruciale rol in de strijd tegen discriminatie en voor een meer gelijke samenleving.
Unia werkt nauw samen met politie en parket om haar wettelijke opdrachten efficiënt uit te voeren en slachtoffers te ondersteunen.
Unia, politie, parket: elk een eigen expertise, elk een eigen rol
Haatmisdrijven en haatspraak zijn strafbare feiten. Slachtoffers kunnen klacht indienen bij de politie. Die klacht gaat dan naar de procureur des Konings bij het parket die de klacht onderzoekt en beslist over eventuele vervolging.
Unia helpt slachtoffers gratis na het indienen van een klacht: we informeren en begeleiden hen tijdens de hele procedure. Unia kan ook tussenkomen door zich burgerlijke partij te stellen.
Unia ondersteunt politie en justitie actief met tools en nauwe samenwerkingen, volgens de omzendbrief COL13/2013 betreffende het opsporings- en vervolgingsbeleid inzake discriminatie en haatmisdrijven.
Hoe werkt Unia samen met de politie?
1. Unia geeft opleidingen aan politie om dossiers beter te behandelen
- Opleiding van referentiepolitieagenten in het kader van de COL13 samen met lesgevers van de politie: haatmisdrijven/haatboodschappen herkennen, correct registreren, info verspreiden naar collega’s, sensibiliseren over de impact op slachtoffers om het slachtofferonthaal te verbeteren. Ontdek de fiche COL13/2013.
- Sensibilisering van andere agenten op het terrein als directies een beroep op ons doen.
2. Unia werkt samen met politie om slachtoffers beter te ondersteunen:
- Zorgen voor contact tussen slachtoffers en politiediensten om correct onthaal te garanderen.
- Voortdurend in contact staan met de referentiepolitieagent voor optimale dossieropvolging.
- Diensten opleiden die slachtoffers helpen bij politie, parket en in het netwerk van vzw’s. Deze diensten zijn belangrijke partners voor Unia en spelen een complementaire rol. Daarom is het belangrijk dat ze de specifieke impact van haatmisdrijven op individuen begrijpen. Unia ondersteunt hen zodat ze optimaal inspelen op de diversiteit van doelgroepen en kwetsbare groepen niet uit het oog verliezen.
3. Unia ondersteunt politiediensten die nadenken over hun diversiteitsbeleid
Hoe werkt Unia met justitie samen?
De COL13/2013 bepaalt dat in elk gerechtelijk arrondissement referentiemagistraten aangeduid worden bij de parketten en arbeidsauditoraten.
Zij moeten de complexiteit van de wetgeving doorgronden en collega’s informeren zodat dossiers rond discriminatie optimaal behandeld worden. Zij zijn ook de vaste contactpersonen van Unia voor de opvolging van de dossiers.
- Unia geeft training aan referentiemagistraten en aan hun collega’s via het Instituut voor Gerechtelijke Opleiding.
- Unia zorgt voor uitwisseling tussen politie en referentiemagistraten van hetzelfde arrondissement.
- Unia is een expertisecentrum waarop justitie kan rekenen.
Op de website van Unia vind je rechtspraak uit het hele land. Unia deelt ook kennis over het wettelijk kader en handige tools, zoals het discriminatielexicon, om magistraten te helpen bij dossieranalyse.
Geweld of discriminatie tegen de politie
Smaad
Worden er feiten, woorden, gedragingen of bedreigingen van beledigende aard gericht aan een ‘openbare rechtspersoon in het kader van zijn functies’ – zoals een politieagent? Dan is dit volgens het Strafwetboek (art. 276) strafbaar met een gevangenisstraf en een boete.
Voorbeeld: een rechter veroordeelde een man die smaad pleegde tegen een politieagent.
Beledigingen
Bij beledigingen wordt iemand beledigd door min of meer vage daden of uitingen die, volgens de meeste mensen, zijn eer en goede naam aanranden (art. 448, 2e lid van het Strafwetboek). Mondelinge beledigingen aan een politieagent zijn strafbaar. Komt de zaak voor de rechtbank? Dan kan de rechter de strafmaat verhogen als hij vindt dat een van de motieven voor het misdrijf te maken heeft met een van de door de wet beschermde discriminatiekenmerken.
Voorbeeld: een rechter sprak een hogere straf uit voor een vrouw die een politieagente beledigde omwille van haar huidskleur.
Politieagenten worden bovendien net als alle burgers beschermd door de Antiracisme- en Antidiscriminatiewet. Is er een andere inbreuk waarbij een van de motieven van de dader haat, minachting of vijandigheid tegenover een persoon wegens een beschermd criterium is? Dan voorziet het Strafwetboek eveneens een strengere straf.
Schrijf je in op de nieuwsbrief COL13
De nieuwsbrief COL13 informeert je driemaandelijks over rechtspraak, goede praktijken, publicaties en ander nieuws rond discriminatie en haatmisdrijven.
Databank met rechtspraak
Een van de opdrachten van Unia is het verzamelen en verduidelijken van de beslissingen van justitie die kunnen helpen bij de evaluatie van de antiracisme- en antidiscriminatiewetgeving.
De teksten worden consequent geanonimiseerd en er wordt een samenvatting aangeboden. Juristen en andere geïnteresseerden kunnen op die manier vertrekken van eenvoudige parameters of gericht zoeken met behulp van trefwoorden of fragmenten.