EDE-rapport over de tewerkstelling van personen met een handicap: evaluatie van de doeltreffendheid van Belgisch beleid (2024)

• De werkgelegenheidsgraad van personen met een handicap steeg tussen 2012 en 2022. Terwijl de werkgelegenheidsgraad in 2012 36,1 % bedroeg, was dat in 2022 44%.
• De genderkloof binnen de groep verdween sinds 2022 bijna volledig.
• De kloof tussen de werkgelegenheidsgraden van personen met en zonder handicap (of'disability employment gap') in België behoort tot de grootste binnen de EU. In 2023 stond België op de vijfde laatste plaats, met een kloof van 33,6 procentpunten, terwijl het EU27-gemiddelde 21,5 % bedroeg. Sinds 2019 is die kloof groter bij mannen.

België wil tegen 2030 de werkgelegenheidskloof met 26% verkleinen tegenover 2019. Voor de publieke sector zijn er quota en streefcijfers, maar echte monitoring en sancties ontbreken. 

Het rapport analyseert in het bijzonder 3 beleidsmaatregelen:

• Re-integratiepaden: bedoeld om langdurig zieken terug aan het werk te helpen. Personen die een traject voor re‑integratie volgen, hebben meer kans om opnieuw aan het werk te gaan. Het gebruik van deze re‑integratiepaden blijft echter beperkt, waardoor hun impact op de werkgelegenheidsgraad van personen met een handicap gering blijft.
• Positieve acties: het wettelijk kader is aanwezig voor de privésector, maar het is weinig bekend en wordt maar heel beperkt toegepast. Ook in de publieke sector blijven positieve acties relatief beperkt.
• Maatwerkbedrijven: de gewesten hebben aanzienlijk geïnvesteerd in de maatwerkbedrijven. Het grootste deel van het budget voor de tewerkstelling en opleiding van personen met een handicap gaat naar maatwerkbedrijven.

Omdat er op het moment van de afsluiting van het rapport geen federale regering was, waren er geen nieuwe initiatieven op nationaal niveau om de werkgelegenheid van personen met een handicap te bevorderen. 

Regionale plannen waren aangekondigd, maar de concrete voorstellen, de uitvoeringsmodaliteiten en de beschikbare financiering waren onduidelijk. Daardoor is het moeilijk om hun toekomstige impact te beoordelen. 

• Ontwikkel een duidelijke strategie om de doelstellingen voor de vermindering van de ‘disability employment gap’ te bereiken, zodat kan worden bijgedragen aan de doelstelling van een algemene werkzaamheidsgraad van 80 % tegen 2030.
• Betrek representatieve organisaties van personen met een handicap.