Cijfers over antisemitisme in 2025: aantal dossiers blijft hoog

Antisemitisme valt onder verschillende wetten: 

• Antiracismewet (1981): het criterium afkomst heeft vooral betrekking op feiten die zich voordoen tegen Joden. Momenteel zien we verschillende antisemitische aanslagen in België en Europa.
• Negationismewet (1995): deze wet bestraft het publiekelijk ontkennen, grof bagatelliseren, rechtvaardigen of goedkeuren van de genocide die door het naziregime tijdens de Tweede Wereldoorlog is gepleegd.
• Antidiscriminatiewet (2007): meer specifiek religieuze of filosofische overtuiging, in dit geval het jodendom.
• Strafwetboek: verzwarende omstandigheden wanneer een misdrijf wordt gepleegd met een "verwerpelijk motief", met name een motief gebaseerd op haat, minachting of vijandigheid jegens Joden.

Elk jaar worden meldingen en de daaruit voortvloeiende dossiers geteld en gepubliceerd. 2025 blijft, net als 2024, een recordjaar wat betreft ontvangen meldingen en geopende dossiers in vergelijking met voorgaande jaren. De 192 meldingen en 70 dossiers vertegenwoordigen slechts een deel van de incidenten van antisemitisme; onderrapportage is een realiteit, net als bij alle andere criteria.

De meeste dossiers over antisemitisme betreffen het domein media (een sterke stijging - vooral haatzaaiende uitingen op sociale media), gevolgd door het domein samenleving (eerder een daling - incidenten in de openbare ruimte, in het openbaar vervoer, tussen buren, zoals bedreigingen, beledigingen, graffiti...).

De analyse van wettelijk verboden gedragingen in afgesloten dossiers van 2025, toont aan dat haatspraak het grootste deel van de dossiers vertegenwoordigt (46%), gevolgd door negationisme (32%), wat ook een vorm van haatspraak is, en haatmisdrijven (17%). 

Discriminatie komt daarentegen bijzonder zelden voor in onze dossiers over antisemitisme in vergelijking met andere beschermde kenmerken. De andere vormen van racisme die bij ons zijn gemeld, omvatten een aanzienlijk hoger percentage discriminatiegevallen (huisvesting, werk, onderwijs, diensten, enz.) en een proportioneel lager percentage haatspraak en haatmisdrijven.

Over het algemeen hangt de toename van meldingen en gevallen van antisemitisme, die in 2023 begon, samen met internationale gebeurtenissen. In verschillende dossiers zien we een amalgaam tussen Belgische Joden, de staat Israël, het beleid van de Israëlische regering en haar militaire acties. Joden worden, expliciet of impliciet, gezien als goedkeurend voor en/of verantwoordelijk voor daden die tevens worden veroordeeld als schendingen van het internationaal recht en de mensenrechten. Dit amalgaam moet ten stelligste worden veroordeeld.

Bekijk voor meer duiding ons rapport over antisemitisme uit 2024.

De aanslag bij de synagoge is al het tweede soortgelijke incident in korte tijd in Luik, na vandalisme op het graf van Jean Gol (voormalig minister van Staat van Joodse afkomst). Net als bij het eerste incident heeft Unia uit eigen initiatief een dossier geopend om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen en de nodige procedures te starten.

Unia roept de media op om de reacties onder hun artikels op sociale media te modereren en om, indien nodig, de optie om commentaar te geven uit te schakelen onder artikels die haatdragende reacties uitlokken. We stelden talloze haatdragende, antisemitische, anti-islamitische en racistische reacties vast die de algespannen sfeer binnen de Joodse gemeenschap en andere gemeenschappen verder polariseren.