De ‘één-derde-regel’: een beslissing die het risico verhoogt op uitsluitingen van de huurmarkt

De ‘één-derde-regel’ houdt in dat kandidaten waarvan het inkomen niet ten minste driemaal het gevraagde huurbedrag bedraagt, worden uitgesloten. Deze methode wordt vaak gebruikt door verhuurders en makelaars om sneller een selectie te maken uit een groot aantal sollicitaties, en dit terwijl de particuliere huurmarkt onder enorme druk staat. 

Deze regel berust nochtans op geen enkele wettelijke bepaling. Geleidelijk aan, is dit een standaardselectiecriterium geworden, ten koste van individuele analyses van de werkelijke situaties van kandidaten. 

Het grootste probleem van deze praktijk is dat die ertoe leidt dat mensen worden afgewezen hoewel ze de nodige financiële middelen hebben om hun huur te betalen. 

Uit de beschikbare onderzoeken blijkt dat deze regel niet overeenkomt met de realiteit op de huurmarkt: een aanzienlijk deel van de bevolking besteedt tussen 35 % en 45 % van zijn inkomen aan huisvesting, of zelfs tot 50 %, zonder daardoor in betalingsmoeilijkheden te komen (1). Het blindelings toepassen van een vaste verhouding sluit dus heel wat mensen uit, nog voor hun situatie volledig is onderzocht. 

Voor Unia is de essentiële vraag niet of een kandidaat aan een willekeurige drempel voldoet, maar of hij de huur op langere termijn kan blijven betalen.

(1) IWEPS ; Observatoire de la santé et du social, Baromètre social 2023 – SRLB ; Enquête 2018 van het Observatiecentrum van de huurprijzen in het Brussels Gewest

Deze beslissing komt er terwijl de Belgische huurmarkt een diepe crisis doormaakt. Het woningaanbod stagneert, terwijl de huurprijzen blijven stijgen. Betaalbare woningen worden steeds schaarser en tegelijkertijd worden de wachtlijsten voor sociale woningen steeds langer. In deze context draagt elke ongerechtvaardigde afwijzing bij aan de toenemende moeilijkheden bij het vinden van een woning voor mensen met een gelimiteerd inkomen zoals alleenstaande ouders.

Voor Unia is de één-derde-regel slechts een symptoom van een dieper liggend probleem: het chronische tekort aan betaalbare woningen in België. 

Om de effectieve uitoefening van het recht op huisvesting te waarborgen, herhaalt Unia haar aanbevelingen aan de overheid: de uitbreiding van het aanbod aan sociale woningen, de invoering van een doeltreffende regulering van de particuliere huurmarkt en de ontwikkeling van beleid dat de toegang tot kwaliteitsvolle woningen tegen betaalbare prijzen bevordert. 

Het recht op huisvesting is een fundamenteel mensenrecht, waaruit een hele reeks andere rechten en vrijheden voortvloeit. Het beleid moet de daadwerkelijke uitoefening ervan mogelijk maken en mag niet, direct of indirect, bijdragen aan de uitsluiting van bepaalde bevolkingsgroepen. 

In een context van toenemende schaarste is het belangrijker dan ooit om ervoor te zorgen dat de selectiemechanismen voor kandidaat-huurders eerlijk en evenredig zijn en het beginsel van gelijkheid en non-discriminatie nakomen.