Digitale ongelijkheden: collectieve klacht tegen België bij het Europees Comité voor Sociale Rechten

Vandaag hebben Age Platform Europe, het European Disability Forum en de International Federation for Human Rights een collectieve klacht tegen België ingediend bij het Europees Comité voor Sociale Rechten. Dat Comité ziet toe op de correcte toepassing van het Europees Sociaal Handvest. Met deze klacht willen de organisaties de Belgische Staat verplichten om meer rekening te houden met ongelijkheden en discriminatie waarmee bepaalde kwetsbare groepen te maken krijgen, en om de toegang tot de fundamentele rechten te waarborgen, als antwoord op de toenemende digitalisering van essentiële publieke en private diensten.

Unia en het Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting hebben dit dossier gedurende meerdere maanden voorbereid. Dankzij de mobilisatie van een vijftigtal verenigingen uit het noorden en het zuiden van het land werden honderden getuigenissen verzameld om deze klacht te staven. Deze verenigingen werken in verschillende sectoren met doelgroepen die digitaal kwetsbaar zijn.

Een treinticket kopen, informatie krijgen over een lening bij de bank, stappen ondernemen bij de gemeente, een medische afspraak maken of via digitale tools communiceren met de school van je kind: deze dagelijkse, ogenschijnlijk banale situaties zijn allerminst vanzelfsprekend voor veel ouderen, personen met een handicap, mensen in bestaansonzekerheid, ongeletterde of analfabete personen, of personen die de landstalen niet of nauwelijks beheersen.

In hun klacht herinneren de 3 internationale organisaties er onder meer aan dat België, overeenkomstig het Europees Sociaal Handvest, voor elke publieke dienst, elke essentiële private dienst en voor sociale diensten verschillende vormen van toegang moet garanderen via het structureel behoud van loketten, telefonische permanenties en briefwisseling, zodat geen enkele procedure uitsluitend digitaal verloopt. Het moet ook de doeltreffendheid van deze verschillende toegangswegen en hun universele toegankelijkheid waarborgen.

Als België door het ECSR wordt veroordeeld, zullen de overheden structurele maatregelen moeten nemen om een einde te maken aan de schending van de fundamentele rechten. Bovendien kan de beslissing van het ECSR een precedent scheppen voor andere gelijkaardige zaken in ons land en in de andere lidstaten van de Raad van Europa.

Het ECSR is een onafhankelijk orgaan van de Raad van Europa dat moet controleren of lidstaten de rechten naleven uit het Europees Sociaal Handvest. België heeft dit Handvest in 2004 geratificeerd.