Advies over de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd (2026)

De situaties van langdurige werkloosheid zijn divers en kunnen door talrijke factoren worden verklaard. Er moet in elk geval rekening worden gehouden met discriminatie op de arbeidsmarkt, aangezien deze alomtegenwoordig is. 

Uit diverse onderzoeken is al gebleken dat mensen nog altijd worden gediscrimineerd op grond van hun afkomst, sociale toestand, gezondheidstoestand, genderidentiteit, religie, religieuze of filosofische overtuigingen of zelfs hun fysieke kenmerken. Bij gelijke kwalificaties hebben deze mensen minder kans op een sollicitatiegesprek of om aangenomen te worden. 

Enkele cijfers 

• Handicap: in 2025 geeft bijna 1 op de 6 werklozen (54.000 van de 336.000) aan een beperking te hebben als gevolg van een handicap of een ziekte, maar niet iedereen beschikt over een officiële erkenning van een handicap.
• Leeftijd: de arbeidsparticipatie van 55-plussers bedraagt in 2024 slechts 59,4%, terwijl het Europese gemiddelde voor deze leeftijdsgroep 65,2% bedraagt. De kansen om op deze leeftijd een job te vinden zijn aanzienlijk kleiner.
• Afkomst: in 2024 had België nog altijd de laagste arbeidsparticipatie van personen die buiten de EU zijn geboren van alle EU-lidstaten (59,4 % tegenover een Europees gemiddelde van 67,9 %).

Unia onderzocht in haar advies de gevolgen voor bepaalde groepen die al te maken hebben met structurele belemmeringen op de arbeidsmarkt of bij de toegang tot onderwijs, zoals:

• mensen met een handicap
• oudere werknemers
• mensen met migratieroots
• mantelzorgers
• laaggeschoolden

Na afloop van haar analyse is Unia van mening dat de hervorming de bestaande ongelijkheden dreigt te vergroten en uit zij haar bezorgdheid over het potentieel discriminerende karakter ervan.

Die impact is des te groter bij gebrek aan aangepaste begeleidende maatregelen die samen met deze doelgroepen zijn uitgewerkt, evenals aan versterkte maatregelen ter bestrijding van individuele en structurele discriminatie in de werkgelegenheid. Dergelijke maatregelen zouden nochtans hun kansen vergroten om opnieuw werk te vinden en beter rekening te houden met die kwetsbaarheden gedurende hun hele loopbaan.