Naar een Inclusief Onderwijssysteem in België: inspiratie en voorbeelden (2019)

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen om onze scholen inclusief te maken? Dit rapport geeft een antwoord op die vraag. 

Het zoomt in op het belang van een coherente en langetermijnvisie, de opleiding van personeel, de toewijzing van begrotingsmiddelen en de organisatie van de overgang.

Daarnaast inspireert dit rapport de overheid met een resem goede voorbeelden van scholen waar inclusief wordt gewerkt. We onderstrepen tegelijk de internationale verplichtingen over inclusief onderwijs en gaan de bestaande tegenstrijdigheden niet uit de weg. Zo verhelderen we wat inclusief precies betekent en gaan we verder dan de kloof tussen gewoon en gespecialiseerd onderwijs.

Inclusief onderwijs betekent een nieuw en eengemaakt systeem dat gewoon en buitengewoon onderwijs verenigt. Om er kwalitatief hoogstaande scholen van te maken hebben we de schouders van de overheid nodig samen met het engagement van alle leerkrachten, experten, politieke leiders, ouders, en leerlingen met of zonder handicap.

Vandaag laaien de gemoederen hoog op over het M-Decreet in Vlaanderen, het Pacte d’Excellence in de Franse Gemeenschap en het Förderdekret in de Duitstalige Gemeenschap. Tegelijk is er in die drie gemeenschappen een tekort aan ondersteuning. Scholen, leerkrachten en gezinnen willen meer ondersteuning en structurele maatregelen om kwaliteitsvol inclusief onderwijs mogelijk te maken. Niet alleen voor leerlingen met een handicap, maar voor alle leerlingen. 

Hoe evolueert ons huidige onderwijs? Kunnen we ons scholen voorstellen waarin elke leerling met een handicap het onderwijstraject kan kiezen zonder bergen te moeten verzetten? En zonder afgezonderd te worden van de leerlingen “zonder handicap”?

Artikel 24 van het VN-verdrag over de rechten van personen met een handicap bindt er geen doekjes om: inclusief onderwijs is veel meer dan een optie. Het is een recht en een verplichting. Unia is verantwoordelijk voor het bevorderen van de implementatie van dit recht.