Rapport 'Rechtsbescherming tegen algoritmische discriminatie in Europa' (2025)
- Advies of aanbeveling
- Onderzoeksproject
- Rapport
- Raciale kenmerken
- Seksuele oriëntatie
- Bekijk alle categorieën
Het rapport 'Rechtsbescherming tegen algoritmische discriminatie in Europa' onderzoekt de bestaande wettelijke kaders en de lacunes in de wetgeving. Het bestudeert ook het gebruik van AI in het Belgische openbaar bestuur en formuleert beleidsaanbevelingen inzake algoritmische discriminatie voor België. Dit rapport is tot stand gekomen met de financiële steun van de Europese Unie en de Raad van Europa. Unia droeg bij aan het rapport.
Gebruik van AI in het Belgisch openbare bestuur
Het Belgische openbare bestuur maakt gebruik van verschillende toepassingen van artificiële intelligentie (AI) en heeft verschillende lopende AI-projecten, bijvoorbeeld:
- politie
- financiële sector
- tewerkstellingssector
- onderwijs
Door het ontbreken van een uitgebreid openbaar register van deze systemen is het niet mogelijk om het gebruik van AI en geautomatiseerde besluitvormingssystemen (ADM) in de openbare diensten in België volledig en coherent in kaart te brengen.
De Federale Overheidsdienst (FOD) Beleid en Ondersteuning (BOSA) heeft een AI-observatorium opgericht dat zich inspant om informatie te verzamelen over het gebruik van AI- of ADM-systemen in de openbare dienstverlening in België. Soortgelijke inspanningen om informatie te verzamelen worden uitgevoerd of gepland door andere instanties, zoals het FARI-instituut voor Brussel en de FOD Sociale Zekerheid.
Lacunes in de Belgische wettelijke en beleidskaders
- Gebrek aan transparantie
- Gebrek aan bewustzijn en aan een geharmoniseerde aanpak van grondrechten
- Gefragmenteerd toezichtlandschap
- Tekorten aan middelen en expertise
Belangrijkste aanbevelingen tegen algoritmische discriminatie voor België
- Zet een openbaar register van AI- en ADM-systemen op.
- Zet geavanceerde coördinatiemechanismen opzetten tussen nationale bevoegde autoriteiten op verschillende niveaus.
- Voorzie procedurele waarborgen die het gemakkelijker maken om rechtsherstel te krijgen in zaken waar AI‑ of ADM‑systemen een rol spelen, onder meer door de antidiscriminatiewetgeving waar nodig aan te passen.
- Voer effectbeoordelingen voor de grondrechten - beter gekend als FRIA’s ‘fundamental rights impact assessments’ - uit en publiceer samenvattingen daarvan in het openbaar register.
- Neem antidiscriminatie op als verplicht onderdeel bij de uitbesteding van AI‑ en ADM‑systemen door de overheid.
- Zorg voor meer bewustwording bij het publiek over het gebruik van AI en vergroten van de AI- en digitale geletterdheid.
- Leid medewerkers van de openbare sector op over de gevolgen van AI en ADM voor de grondrechten.
- Versterk de samenwerking tussen organen voor gelijke behandeling, andere openbare instellingen en het maatschappelijk middenveld versterken.
Context
Dit rapport is opgesteld in het kader van het project Handhaving van gelijkheid en non-discriminatie door organen voor gelijke behandeling met betrekking tot het gebruik van artificiële intelligentie bij overheidsinstanties, dat gefinancierd wordt door de Europese Unie via het Technisch Ondersteuningsinstrument en dat medegefinancierd wordt door de Raad van Europa. Het project wordt geïmplementeerd door de Raad van Europa in samenwerking met de Europese Commissie, Unia voor België, de Ombudsman voor Non-discriminatie voor Finland en de Commissie voor Burgerschap en Gendergelijkheid voor Portugal. Unia droeg bij aan de redactie van het rapport.
Verwante inhoud
AI-project: non-discriminatie bij gebruik van AI in publieke administraties
Unia werkt mee aan een Europees project dat capaciteiten van gelijkheidsorganen versterkt met het oog op stijgend gebruik van AI bij de overheid.
Unia aangeduid als bewaker van de grondrechten bij AI
Unia zal volgens artikel 77 van de AI-verordening waken over de bescherming van de grondrechten voor de bevoegdheden die aan haar werden toegewezen.
Artificiële intelligentie (AI) en discriminatie
Artificiële intelligentie (AI) houdt risico’s in voor discriminatie op maatschappelijk en individueel vlak. Ontdek het dossier over AI.
- Advies of aanbeveling
- Onderzoeksproject
- Rapport
- Raciale kenmerken
- Seksuele oriëntatie
- Geloof of levensbeschouwing
- Handicap
- Leeftijd
- Gezondheidstoestand
- Vermogen
- Fysieke eigenschap
- Politieke overtuiging
- Syndicale overtuiging
- Sociale toestand of afkomst
- Geboorte
- Burgerlijke staat
- Geslacht (of gender)
- Taal