Correctionele rechtbank Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde, 23 juli 2020

Feiten 

In oktober 2018 organiseerde een inwoner van Zele samen met zijn partner een etentje bij hem thuis. Toen de gasten weggingen, dook er buiten een blijkbaar dronken man op die tegen de vrienden riep: “Zijn jullie met mij aan het lachen, of wat?” De vrienden negeerden de man, maar opnieuw kwam hij dichterbij en schreeuwde: “Vuile jeanet, je moet niet lachen.” 

De organisator van het etentje vroeg de beschonken man zijn parkeerplaats - die privé was - te verlaten omdat hij anders de politie zou bellen. "Ah, de homo gaat de politie bellen” antwoordde hij. De man benaderde vervolgens de organisator van het etentje en sloeg hem 3 keer in het gezicht. Hij probeerde ook de metgezel van de man te slaan. 2 andere vrienden hielden de aanvaller vervolgens in bedwang totdat de politie ter plaatse kwam.

Juridische kwalificatie

De beklaagde werd vervolgd voor :

• Opzettelijke slagen en verwondingen met ziekte of ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid ten gevolge (artikel 399 oud Strafwetboek). 

Beslissing 

In de dagvaarding werd in eerste instantie geen melding gemaakt van een mogelijk haatmotief (of verwerpelijk motief). Unia heeft zich daarom burgerlijke partij gesteld en verzocht om de feiten te herkwalificeren zodat het haatmotief kon worden erkend.

De correctionele rechtbank oordeelde dat het misdrijf slagen en verwondingen met als gevolg een arbeidsongeschiktheid van meer dan 4 maanden aangetoond was en weerhield het haatmotief als verzwarende omstandigheid. 

De dader werd veroordeeld tot 12 maanden gevangenisstraf (met 5 jaar probatie-uitstel). 

Unia kreeg een schadevergoeding van 100 euro.

Aandachtspunten

De correctionele rechtbank bevestigt het standpunt van het Grondwettelijk Hof, namelijk dat het haatmotief kan worden afgeleid uit "gedragingen, uitlatingen, opschriften of geschriften ” (GwH 12 februari 2009, nr. 17/2009, B.96.5.). De correctionele rechtbank wijst in dit verband niet alleen op het gebruik van beledigingen als “jeanet” en “vuile homo”, maar ook op het feit dat de agressor meerdere mensen voorbijliep om specifiek het slachtoffer, die homoseksueel was, te treffen. Hij wilde dus niet zomaar een willekeurig slachtoffer slaan, hij richtte zich specifiek op het homoseksuele slachtoffer.

De wet spreekt van haat, misprijzen of vijandigheid. Alleen al misprijzen voor het slachtoffer op grond van een beschermd kenmerk is voldoende voor de toepassing van de verplichte verzwarende omstandigheid van artikel 405quater van het Strafwetboek. De aanvaller had aangevoerd dat hij homoseksuelen niet verachtte. Om dit aan te tonen, “legde hij foto's voor waarop te zien was dat hij zich tijdens het Aalsterse carnaval voordeed als ‘voil janet’ en een verklaring van een paar lesbische vriendinnen”. De aanvaller verwees ook op het feit dat hij dronken was ten tijde van het incident. De correctionele rechtbank verklaarde in dit verband dat “het heel goed mogelijk is dat de verdachte geen minachting voelt voor homoseksuelen wanneer hij nuchter is (...), maar dat hij handelde op basis van door alcohol veroorzaakte vijandigheid en minachting jegens de geaardheid van het slachtoffer”.

Het vonnis bevat 3 interessante conclusies met betrekking tot de toepassing van de verzwarende omstandigheid wanneer er sprake is van een haatmotief:

• De specifieke selectie van het slachtoffer is één van de gedragingen waaruit het haatmotief kan worden afgeleid.
• Eenvoudig misprijzen van het slachtoffer op grond van een beschermd kenmerk volstaat om de straf te verzwaren.
• Het gebruik van alcohol kan het haatmotief bij de dader aanwakkeren.

Unia was betrokken partij.