Hof van Justitie van de Europese Unie, 18 december 2025
Een Deense wet legt de verplichting op om ontwikkelingsplannen op te stellen met het oog op het verminderen van het percentage sociale gezinswoningen in woongebieden die onder meer worden gekenmerkt door het feit dat het aandeel "immigranten en hun nakomelingen uit niet-westerse landen" dat in de afgelopen 5 jaar in de gebieden heeft gewoond tot boven de 50% is gestegen. Een Deense rechter wil weten of er sprake kan zijn van directe of indirecte discriminatie op grond van etnische afstamming en stelt enkele prejudicële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
[Waarschuwing: deze uitspraak kan kwetsend taalgebruik bevatten.]
Slagelse Almennyttige Boligselskab, Afdeling Schackenborgvænge (C-417/23)
Feiten
Een Deense wet heeft "transformatiegebieden" aangeduid. Dat zijn gebieden waar onder meer het aandeel "immigranten en hun nakomelingen uit niet-westerse landen" in de afgelopen 5 jaar tot boven de 50% is gestegen. In deze gebieden moeten uiterlijk tegen 1 januari 2030 ontwikkelingsplannen worden vastgesteld om het percentage sociale gezinswoningen te verminderen.
In 2 "transformatiegebieden" werden (of worden) huurovereenkomsten voor sociale gezinswoningen opgezegd. Enkele huurders vochten deze beslissing aan voor de Deense rechtbanken, hetgeen aanleiding gaf tot enkele prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Prejudiciële vragen
De verwijzende rechter wil vernemen of deze maatregel directe of indirecte discriminatie vormt op grond van etnische afstamming in de zin van EU-Richtlijn 2000/43/EG.
Beslissing
Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelt dat de maatregel:
- directe discriminatie vormt voor zover blijkt dat de vaststelling van deze nationale regeling is gebaseerd op de etnische afstamming van de meerderheid van de bewoners van deze gebieden en deze nationale regeling tot gevolg heeft dat alle bewoners van deze gebieden ongunstiger worden behandeld dan de bewoners van woongebieden die vergelijkbaar zijn, maar waarin het aandeel "immigranten en hun nakomelingen uit niet-westerse landen” niet meer dan 50% bedraagt.
- indirecte discriminatie vormt voor zover blijkt dat deze nationale regeling, hoewel zij ogenschijnlijk op neutrale wijze is geformuleerd of wordt toegepast, dat wil zeggen rekening houdend met andere factoren dan de etnische afstamming, leidt tot een bijzonder nadeel voor personen die tot bepaalde etnische groepen behoren, en voorts dat die nationale regeling, met het oog op de verwezenlijking van de daarmee nagestreefde dwingende doelstelling van algemeen belang, het evenredigheidsbeginsel niet eerbiedigt.
Aandachtspunt
Het begrip 'etnische afstamming' wordt niet gedefinieerd in EU-Richtlijn 2000/43/EG. Het Hof van Justitie van de Europese Unie stelt dat het begrip 'etnische afstamming' "voortspruit uit de gedachte dat maatschappelijke groepen worden gekenmerkt door met name een gemeenschappelijke nationaliteit, religie, taal, culturele en traditionele achtergrond, en gemeenschappelijke levensomstandigheden". Deze lijst van criteria is niet uitputtend en de etnische afstamming kan niet op basis van 1 criterium worden vastgesteld "maar moet integendeel berusten op een reeks elementen waarvan sommige objectief, en andere subjectief van aard zijn".
Unia was geen betrokken partij.
Afgekort: EU-HVJ, Slagelse Almennyttige Boligselskab, Afdeling Schackenborgvænge, 18/12/2025 - Rolnummer C-417/23
Wetgeving:
- EU-Richtlijn 2006/123/EG (12 december 2006)
- EU-Richtlijn 2000/43/EG (29 juni 2000)