Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

16 december 2018
Actiedomein: Werk
Discriminatiegrond: Alle gronden

Unia vraagt aan de overheden om (meer) positieve actiemaatregelen in te voeren, haar personeel te monitoren, om zelftesten te ontwikkelen, de wervingsprocedures en -modaliteiten voor personen met een handicap te herzien, om antidiscriminatieclausules in overheidsopdrachten op te nemen enz.

Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

Neem positieve actiemaatregelen bij overheidsadministraties 

Omdat het belangrijk is dat overheden een afspiegeling zijn van de diversiteit in de samenleving, vraagt Unia aan de overheden om (meer) positieve actiemaatregelen in te voeren. Die moeten als doel hebben om het vastgestelde onevenwicht bij ondervertegenwoordigde groepen (personen met een handicap, personen van buitenlandse herkomst, 45-plussers enz.) weg te werken. De publieke sector wordt daarbij gevraagd om een kalender voor die acties binnen hun diensten op te stellen, gekoppeld aan ambitieuze doelstellingen. Op federaal niveau zal hiervoor eerst nog een apart koninklijk besluit uitgewerkt moeten worden.

Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

Voer een monitoring van het overheidspersoneel uit en ga over tot zelftesten 

Verschillende overheden hebben al monitoringinstrumenten voor hun personeel of zijn van plan om die in te voeren (federale overheid, Vlaamse overheid, Brussels Hoofdstedelijk Gewest enz.). Deze tools helpen om belemmeringen in kaart te brengen die verhinderen dat bepaalde categorieën toegang hebben tot functies in de publieke sector. Die tools laten daarnaast ook toe om hier maatregelen tegen te treffen. 

Unia raadt aan om deze monitoringpraktijk te veralgemenen met uniforme meetvariabelen die toelaten om algemene diagnoses te stellen. Bijkomend vraagt Unia publieke organisaties om zelftesten te ontwikkelen om op gezette tijdstippen na te gaan of hun wervingsdiensten neutraal en objectief werken.  

Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

Herbekijk de wervings- en onthaalmodaliteiten voor personen met een handicap bij overheidsdiensten 

Overheden halen de becijferde doelstellingen voor de tewerkstelling van personen met een handicap niet. Ambtenaren met een handicap ervaren nog te vaak moeilijkheden om de nodige redelijke aanpassingen te bekomen. 

Daarom raadt Unia aan om een centraal fonds op te richten dat overheidsdiensten financiële middelen en expertise voor redelijke aanpassingen ter beschikking moet stellen zoals dit al in de Vlaamse administratie het geval is. 

Unia stelt ook voor om de wervingsprocedures en -modaliteiten bij overheidsdiensten te herzien. Ondanks de vele inspanningen en doorgevoerde maatregelen, blijft het huidige wervingssysteem van SELOR voor een aantal personen met een handicap onaangepast. 

Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

Neem antidiscriminatieclausules in overheidsopdrachten op 

Mogen ondernemingen die discrimineren van overheidsgeld genieten? Om dit te vermijden, vraagt Unia de regeringen om een strikt wettelijk kader goed te keuren om antidiscriminatieclausules in overheidsopdrachten op te nemen, net zoals er eerder al sociale en milieuclausules in werden opgenomen. De overheden worden ook uitgenodigd om de quick-scanzelfevaluatietool ter beschikking van ondernemingen te stellen zodat ze hun diversiteits- en antidiscriminatiebeleid kunnen evalueren.

Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

Zorg ervoor dat OCMW's die personen met een artikel 60-contract tewerkstellen, zich aan de wet houden 

OCMW's kunnen mensen die gedurende een bepaalde tijd moeten werken om opnieuw in aanmerking te komen voor een werkloosheidsuitkering of om meer werkervaring op te doen, werk aanbieden of zelf als werkgever optreden. Een werkloze die in aanmerking komt voor een artikel 60-contract, kan ter beschikking worden gesteld van een ander OCMW, gemeenten of andere partners. Huishoudelijke reglementen van verschillende OCMW's verbieden hun personeel echter om religieuze symbolen te dragen, meestal in naam van de neutraliteit van overheidsdiensten. 

Unia stelt vast dat sommige OCMW's deze regel ook toepassen op personen die in aanmerking komen voor artikel 60, ook al staan die bij het uitoefenen van hun taken niet in contact met het publiek of worden ze tewerkgesteld in organisaties waar het dragen van religieuze symbolen is toegestaan.  

Uit rechtspraak en de wetgeving over OCMW's blijkt dat het toezicht op de prestaties van gedetacheerde werknemers moet gebeuren op basis van het arbeidsreglement van de werkgever aan wie de werknemer ter beschikking is gesteld. Daarom vraagt Unia dat de volgende federale regering alle OCMW's eraan herinnert dat een dergelijk verbod onwettig is (omdat het discrimineert en indruist tegen de godsdienstvrijheid), met name volgens de parlementaire voorbereidingen op de wet van 8 juli 1976.

Maatregelen te nemen door de overheidsdiensten als werkgever

Haal personen met een handicap of langdurige ziekte uit het koppenbeleid 

Unia dringt er bij de nieuwe Vlaamse regering op aan om personen met een handicap of langdurige ziekte uit het koppenbeleid te halen, zoals uiteengezet in haar aanbeveling nr. 143 van juni 2016. Het beleid om het Vlaams overheidspersoneel te tellen in aantallen (‘koppen’) en niet meer in voltijds equivalenten is nadelig voor al wie nood heeft aan deeltijds werk. Omdat ze voltijds meetellen maar niet voltijds werken, zorgt het koppenbeleid vandaag voor extra druk op de collega’s en het management van die personen, wat uiteindelijk hun (re-)integratie remt. 

Intussen worden personen met een handicap die aangeworven worden via een voorbehouden betrekking niet meer als “kop” geteld, maar dat gaat om een heel beperkt aantal personen. Voor personeelsleden die gebruik maken van rendementsondersteuning en/of het werk deeltijds hervatten na een langdurige afwezigheid, blijft dit beleid een indirecte discriminatie. Unia raadt de Vlaamse overheid aan om deze personen die regelmatig afwezig zijn of deeltijds werken wegens hun handicap of chronische ziekte, ook deeltijds mee te tellen in de personeelsaantallen. 

Memorandum 2019

Deze aanbeveling staat in het memorandum van Unia voor de verkiezingen 2019.