Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Wil je het preventiebeleid in je bedrijf verbeteren, maar weet je niet goed hoe eraan te beginnen? Hieronder vind je alvast tien tips om je op de goede weg te helpen. 

1. Bekijk je huidige wervings- en selectieprocedure

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Welke garanties hebben sollicitanten vandaag voor een gelijke behandeling?

  • Wat zijn de gebruikelijke wervings- of selectiekanalen?
  • Wat is de gebruikelijke selectieprocedure?
  • Welke garanties zijn er voor gelijke selectiekansen bij aanwerving, opleiding promotie en ontslagbeslissingen?

Concrete tools

2. Neem een diversiteitsfoto van je bedrijf

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

De personeelsdienst in jouw bedrijf beschikt over relevante data om na te gaan hoe divers je onderneming vandaag is op verschillende niveaus:

  • Laat de personeelsdienst de cijfers over de samenstelling van het bedrijf in kaart brengen (geslacht, leeftijd, nationaliteit, handicap, personen zonder (erkend) diploma van het secundair onderwijs).
  • Laat de cijfers uitsplitsen: in functie van tijdelijke contracten, uitvoerend personeel, middenkader en hoger management.

Let op, want het gaat hier om gevoelige persoonsgegevens. Alleen de personeelsdienst of werkgever kan dergelijke gegevens verwerken en moet dit doen met respect voor de privacy van werknemers.

Concrete tools

3. Installeer meldingsprocedures en een klokkenluidersregeling

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Zorg dat het duidelijk is op welke manier iemand discriminatie kan melden in je onderneming, en denk ook aan represaillebescherming.

Belangrijke vragen:

  • Aan wie wordt discriminatie intern gemeld?
  • Hoe wordt die meldingsprocedure gecommuniceerd?
  • Hoe verloopt de behandeling van een discriminatiemelding?
  • Welke beschermingsgaranties zijn er?
  • Is er voorzien in externe meldingsmogelijkheden of -verplichtingen?

Tools en voorbeelden

4. Zet in op sensibilisering, vorming en training

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Maak van gelijke behandeling een ondernemingswaarde, en zorg ervoor dat je collega’s de principes van de antidiscriminatiewetten kennen.

  • Is gelijke behandeling al een van de kernwaarden van je onderneming?
  • Hoe communiceert je onderneming intern over het belang van gelijke behandeling?
  • Hoe verwerven ‘sleutelfiguren’ (leidinggevenden, HR, vertrouwenspersonen, …) kennis over de antidiscriminatiewetten?
  • Hoe zet de onderneming gelijke behandeling om in persoonlijke vaardigheden?

Concrete tools

5. Zorg voor contractuele waarborgen, zoals een non-discriminatieclausule

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Ga na welke actiemiddelen je onderneming heeft in geval van discriminatie:

  • Bevatten je arbeidsreglement en de algemene contractvoorwaarden een non-discriminatieclausule?
  • Heeft deze clausule oog voor redelijke aanpassingen in geval van arbeidshandicap? Wederzijds respect in omgangsvormen? Gebruik van e-mails en sociale media op het werk?
  • Is de clausule gelinkt aan de disciplinaire sanctiemogelijkheden uit het arbeidsreglement?

Tools en voorbeelden

6. Waak over duidelijke interne richtlijnen

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Welke instructies krijgt je personeel over preventie van of reactie op discriminatie?

  • Zijn er concrete instructies aan het personeel om discriminatie te vermijden?
  • Weten zij hoe zij moeten reageren op discriminerende verzoeken (van klanten)?

Concrete tool

7. Heb aandacht voor psychosociale risico’s

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Geef gelijke behandeling een vaste plaats in het welzijnsbeleid van je onderneming.

Checklist:

  • Maakt discriminatie een onderdeel uit van tevredenheidsenquêtes, interne bevragingen, exitgesprekken, …?
  • Bevatten de verplichte risicoanalyse en het preventieplan psychosociale aspecten op het werk een afzonderlijk luik over gelijke behandeling en wederzijds respect?

8. Verzeker eerlijke loon- en arbeidsvoorwaarden

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Waak erover dat je werknemers gelijk loon voor gelijk werk krijgen.

  • Verzamel cijfers van de lonen per gender, arbeidshandicap, leeftijd, migratie-achtergrond, … (zie ook tip 1: diversiteitsfoto) en vergelijk ze met de andere werknemersgroepen.
  • Splits deze cijfers uit: in functie van tijdelijke contracten, uitvoerend personeel, middenkader en hoger management.

9. Zet controlemechanismen in werking

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Zorg ervoor dat je onderneming zélf discriminatie detecteert:

  • Hoe gaat je onderneming na of werknemers klanten en collega’s gelijk behandelen in de dagelijkse praktijk?
  • Is gelijke behandeling een onderdeel van interne audit, klantentevredenheidsenquêtes, (online) klachtprocedures, …?
  • Maakt je onderneming gebruik van testpersonen of gebeuren er steekproeven (eventueel via externe organisaties)?

10. Lanceer acties naar doelgroepen

Tien tips voor een preventiebeleid non-discriminatie

Maak je onderneming alert op de achterstandsituatie van bepaalde doelgroepen en kom deze doelgroepen zelf tegemoet:

  • Heeft je onderneming een diversiteitsplan of maakt diversiteit deel uit van andere actieplannen?
  • Doet je onderneming aan levensfasebewust personeelsbeleid? (cao nr.104)
  • Welke acties onderneemt je onderneming voor anderstaligen? Is er een taalbeleid (taalscan, leesbare vacatures, …)?
  • Is er ruimte voor levensbeschouwelijke diversiteit? Zijn er overlegmethodes voor het bespreekbaar maken van dit soort vragen?
  • Is er oog voor diversiteit bij stages, omkadering bij werkplekleren, …?
  • Zijn er partnerschappen met doelgroeporganisaties (bv. in het kader van werving, studentenjobs, …)
  • Hoe kunnen redelijke aanpassingen in geval van arbeidshandicap aangevraagd worden?

Concrete tools

Wist je dat? 

Wil je snel weten of je bedrijf of organisatie op het goede spoor zit voor non-discriminatie? Overloop dan onze Quick Scan. Zo ontdek je snel welke lacunes je kan wegwerken.