Wat is discriminatie?
Discriminatie is een persoon of groep anders behandelen omwille van hun huidskleur, leeftijd, seksuele oriëntatie of handicap... zonder geldige reden. We noemen die eigenschappen beschermde kenmerken.
De Belgische wet verbiedt discriminatie op grond van bepaalde beschermde kenmerken en in bepaalde maatschappelijke domeinen. We vertellen er je alles over:
Voorbeelden van discriminatie
- Een verhuurder weigert een homoseksueel koppel.
- Een werkgever wil alleen witte mensen aanwerven die jonger zijn dan 30.
- Een autoverhuurbedrijf weigert auto’s te verhuren aan personen ouder dan 60.
- Een werkgever verbiedt hoofddeksels. Moslimvrouwen of sikh-mannen die een hoofddeksel dragen om hun religie, worden daardoor benadeeld.
- Een theater laat personen in een rolstoel niet toe.
Wanneer spreken we van discriminatie?
Volgens de Belgische antidiscriminatiewetgeving spreken we van discriminatie als aan deze 4 voorwaarden voldaan is:
1. Beschermd kenmerk
Er is een link met een beschermd kenmerk. Bijvoorbeeld handicap, leeftijd, huidskleur enz.
2. Maatschappelijk domein
De discriminatie vond plaats in een domein waarop de wetgeving van toepassing is. Bijvoorbeeld werk of gezondheidszorg.
3. Verboden gedraging
Het gaat om verboden gedrag. Bijvoorbeeld direct of indirect discrimineren of redelijke aanpassingen weigeren voor mensen met een handicap.
4. Geen rechtvaardiging
Het onderscheid is niet gerechtvaardigd. Bijvoorbeeld: een kandidaat voldoet aan alle eisen om piloot te worden, maar wordt geweigerd omdat die zwart is. Een weigering omwille van onvoldoende zicht kan wel gerechtvaardigd zijn.
Welke kenmerken zijn wettelijk beschermd tegen discriminatie in België?
Om van discriminatie te spreken, moet er een verband zijn met minstens 1 beschermd kenmerk. Sommige kenmerken heb je gewoon, zoals je leeftijd, huidskleur of seksuele oriëntatie. Andere horen bij wat je gelooft of vindt, zoals je geloof, je politieke overtuiging of je vakbondsovertuiging.
Goed om te weten: voor discriminatie op basis van taal bestaat er in België geen specifieke overheidsinstelling die expliciet bevoegd is.
Burgerlijke staat
Discriminatie omdat je bijvoorbeeld in een dansschool geweigerd wordt als ongehuwde.
Geslacht (of gender)
Discriminatie omwille van geslacht, zwangerschap, medisch begeleide voortplanting, bevalling, geven van borstvoeding, moederschap,...
Raciale kenmerken
Discriminatie omwille van je nationaliteit, zogenaamd ras, huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming.
Seksuele oriëntatie
Discriminatie omdat je bijvoorbeeld gay bent. Gendergerelateerde beschermde kenmerken vallen hier niet onder.
Sociale toestand of afkomst
Discriminatie omdat je bijvoorbeeld dakloos bent, van een bepaalde sociale klasse bent of een gerechtelijk verleden hebt.
Wat zegt de wet over discriminatie?
Discriminatie is bij wet verboden in België :
- 3 federale wetten verbieden discriminatie: de Antiracismewet, Antidiscriminatiewet en Genderwet zijn. Samen met de regionale decreten en ordonnanties vormen ze de Belgische antidiscriminatiewetgeving.
- De antidiscriminatiewetgeving verbiedt discriminatie op grond van bepaalde persoons- of groepskenmerken op plaatsen waar je dagelijks mee te maken hebt: op het werk, in de winkel, op school en bij het zoeken naar een woning.
- De wetgever geeft de voorkeur aan een burgerrechtelijke aanpak van discriminaties. Dit betekent dat het slachtoffer een beroep kan doen op de rechtbank om de discriminatie te doen stoppen (stakingsvordering) en bijvoorbeeld een (forfaitaire) schadevergoeding kan vragen.
- Discriminatie kan soms ook strafrechtelijk worden aangepakt. Dit is bijvoorbeeld het geval voor discriminatie op grond van raciale kenmerken op het werk of discriminatie door ambtenaren. Dan kan de dader een boete of een gevangenisstraf krijgen.
Wat is het verschil met haatspraak en haatmisdrijf?
Discriminatie staat los van haatspraak en haatmisdrijven:
- Haatspraak: in een democratie is er vrijheid van meningsuiting. Je mag dus ook een mening uiten die anderen ervaren als schokkend, verontrustend of kwetsend. Die vrijheid is niet absoluut. In sommige gevallen zijn uitspraken strafbaar en is er sprake van (strafbare) haatspraak. Denk bijvoorbeeld aan in het openbaar kwaadwillig aanzetten tot discriminatie, haat of geweld tegenover mensen of groepen wegens een of meer beschermde kenmerken.
- Haatmisdrijf: dat is een misdrijf waarbij de dader handelde vanuit een haatmotief (of discriminerende drijfveer). Het kan dan gaan om haat tegen, misprijzen van of vijandigheid tegen een persoon omwille van een beschermd kenmerk.
(Strafbare) haatspraak en haatmisdrijven zijn misdrijven. Daarvoor kan je bijvoorbeeld een geldboete, gevangenisstraf of alternatieve straf krijgen.
Hoe discriminatie melden?
Discriminatie melden
Voel je je gediscrimineerd of ben je getuige van discriminatie? Doe online je melding of bel gratis 0800 12 800 op werkdagen tussen 9.30 en 13 uur.
Verwante pagina's
Wanneer is het discriminatie?
Om van discriminatie te spreken, moet voldaan zijn aan 4 voorwaarden die in de wet worden vermeld. Ontdek meer details over discriminatie bij Unia.
Wat zegt de wet over discriminatie?
Discriminatie wordt wettelijk geregeld in de Antiracismewet, Antidiscriminatiewet en Genderwet. Ontdek meer over discriminatie in de wet bij Unia.
Wat is haatspraak?
Haatspraak bestaat uit uitlatingen die een persoon of groep aanvallen, beledigen ... Zo’n haatberichten kunnen strafbaar zijn. Ontdek meer bij Unia.
Wat is een haatmisdrijf ?
Een haatmisdrijf is een misdrijf met haatmotief. Voorbeeld: een dader laat een homoseksuele man voor dood achter uit vijandigheid tegen homo’s. Ontdek meer.
Hoe discriminatie melden?
Doe online een melding van discriminatie of bel 0800 12 800. Een melding is altijd gratis en vertrouwelijk. Ontdek meer over onze openingsuren en werking.