Zelfstandig leven heeft een positieve impact op personen met een handicap

7 december 2018
Actiedomein: Huisvesting
Discriminatiegrond: Handicap

Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek van het FRA, het mensenrechtenagentschap van de Europese Unie. Onder andere mensen met een handicap, hun familie en begeleiders uit vijf Europese lidstaten deden mee. Artikel 19 van het VN-Verdrag Handicap dat sinds 2009 in België van kracht is, zegt dat mensen met een handicap het recht hebben om zelfstandig te leven en een deel te zijn van de maatschappij. Vandaag zien we dat dit recht nog heel vaak geschonden wordt.   

Zelfstandig leven heeft een positieve impact op personen met een handicap

Uit het onderzoek blijkt dat zelfstandig leven een positieve impact heeft op het leven van mensen met een handicap. ‘In grote lijnen betekent zelfstandig leven voor het VN-Verdrag op je eigen benen kunnen staan, maar niet in een beschermde omgeving. Wonen in een instelling of bijvoorbeeld als groep samen in een huis omwille van je handicap is dus niet hetzelfde als zelfstandig leven,’ legt Els Keytsman, Unia-directeur uit.      

‘We proberen zelf het woord deïnstitutionalisering te vermijden omdat het voor veel mensen vreemd in de oren klinkt en ook een negatieve bijklank heeft. Wij spreken daarom liever van zelfstandig leven,’ klinkt het bij Unia.

Positieve kijk

In het onderzoek lazen we dat een engagement van iedereen echt dé sleutel is om mensen met een handicap zelfstandig hun leven te laten uitbouwen. Daarnaast moet er ook gewerkt worden aan een positieve kijk op  personen met een handicap. Verder moet iedereen samenwerken en is er nood aan beschikbare en betaalbare ondersteuningsdiensten voor personen met een handicap in de gemeenschap.

Richtlijnen voor de overheid

Het FRA-onderzoek geeft overheden specifieke richtlijnen om mensen met een handicap zelfstandig te laten leven :

  • Ervoor zorgen dat wetgeving, beleid en programma's rond deïnstitutionalisering overeenstemmen met Artikel 19 van het VN-Verdrag en de General Comment. 
  • Een strategie voor deïnstitutionalisering uitwerken, met duidelijke doelstellingen en deadlines.
  • Geld vrijmaken voor deïnstitutionalisering van personen met een handicap. De overheid moet ook geleidelijk een halt toeroepen aan investeringen in instellingen en in plaats daarvan genoeg geld vrijmaken voor diensten in de gemeenschap.
  • Zorgen voor samenwerking tussen lokale, regionale en nationale overheden doorheen verschillende sectoren (huisvesting, werk, gezondheid, sociale diensten, …).
  • Het middenveld en personen met een handicap zelf raadplegen bij de uitwerking en toepassing van het deïnstutionaliseringsbeleid.

Meer weten?

Surf naar de website van het FRA, het onafhankelijk EU-orgaan.
Lees de richtlijnen van de Europese Commissie voor de overgang van institutionele naar gemeenschapsgerichte diensten.

Wat is de rol van Unia?

Unia is de onafhankelijke instantie voor de bescherming, de bevordering en het toezicht van artikel 33.2 van het VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Lees meer.