Levensbeschouwelijke tekenen in hoger onderwijs: arrest Grondwettelijk Hof is ontgoochelend voor Unia

5 juni 2020
Actiedomein: Onderwijs
Discriminatiegrond: Geloof of levensbeschouwing

Unia is verbaasd en ontgoocheld over een nieuw arrest van het Grondwettelijk Hof (donderdag). De rechters van het Hof zijn van mening dat een hogeschool het dragen van levensbeschouwelijke tekenen kan verbieden.

Volgens het Hof heeft een school een legitieme reden om zo’n verbod af te kondigen wanneer andere studenten hun eigen overtuiging niet zichtbaar willen uiten. Zulke studenten moeten worden beschermd tegen sociale druk. Het Hof merkt ook op dat een algemeen verbod niet verplicht is. Instellingen uit het hoger onderwijs kunnen dus net zo goed het dragen van levensbeschouwelijke tekenen toestaan en kiezen voor een beleid van inclusieve neutraliteit.

Unia vindt het spijtig dat de rechters er geen rekening mee hebben gehouden dat we hier praten over meerderjarige studenten. Unia wijst erop dat de vrijheid moet primeren in een democratie en dat het alleen de bedoeling kan zijn om misbruiken van die vrijheid te verhinderen. 

Els Keytsman, directeur van Unia: “We vinden het spijtig dat het Grondwettelijk Hof geen rekening heeft gehouden met de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, zoals onlangs nog bij een uitspraak van de rechter in Waals-Brabant (4 mei 2020). Volgens die rechtspraak is er geen recht om ‘niet te worden blootgesteld aan andermans overtuigingen’.”

Inclusieve en gelijke participatie

Op basis van de meldingen, ontvangen door Unia, weten we dat algemene verboden vooral vrouwen treffen die een hoofddoek dragen. Unia pleit juist voor inclusie. Wij willen een inclusieve en gelijke participatie van iedereen op alle maatschappelijke domeinen, dus ook op het vlak van onderwijs.

Unia was eerder naar de rechter getrokken tegen de hogeschool Francisco Ferrer, een instelling uit het hoger onderwijs die wordt gesubsidieerd door de Franse Gemeenschap. Francisco Ferrer had in zijn huisreglement een verbod op levensbeschouwelijke tekenen opgenomen. De rechter stelde een prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof om te weten of een school een verbod op het dragen van de hoofddoek mag invoeren om zo een neutrale schoolomgeving te creëren.

Het zal aan de rechter in eerste aanleg zijn om hierover nader te oordelen: in welke mate kunnen studentes, die hun levensbeschouwing niet willen uitdrukken, onder druk worden gezet door hun studiegenoten die hun overtuiging wel zichtbaar willen maken? Is het risico op sociale druk reëel?  

Tot slot wijst Unia erop dat Vlaamse hogescholen en universiteiten geen hoofddoekverbod hebben en het probleem er zich dus niet stelt.